esthao
13-03-2013, 03:44 PM
TP - Đ�m, H� M�n (Đăk H�, Kon Tum) kh�ng kh�c th�nh phố l� mấy: Đường l�ng ng� x�m điện s�ng giăng giăng,r� số nh�. Chiều về, khắp 9/9 th�n l�ng nam nữ đua nhau thi đấu b�ng chuyền, b�ng đ�, cầu l�ng�
http://static.baomoi.vn/Uploaded/2011_02_22/45/5746481.jpg
Phố giữa v�ng s�u
Từ thị trấn Đăk H� xe bon bon đường nhựa tr�n bờ k�nh Đăk Ui, nơi 30 năm trước l� biểu tượng của đại c�ng trường thủy lợi tr�n T�y Nguy�n, để về H� M�n. Ng�y xưa xa x�i l� thế, b�y giờ mười mấy c�y số chỉ hơn chục ph�t đ� v�o đến trụ sở UBND x�. Hai b�n đường, b�n những khu vườn, sau mỗi căn nh� l� c� ph� ng�t ng�n, xanh thẳm một m�u. Nhiều căn biệt thự kh� đẹp mọc l�n giữa xanh um c�y tr�i.
Ph� Chủ tịch UBND x� H� M�n, anh L� Lợi, mới ngo�i 30, theo gia đ�nh đi kinh tế mới từ Quảng B�nh v�o đ�y khi đất n�y chưa c� t�n x�, giới thiệu b�o c�o x�y dựng H� M�n giai đoạn 2010-2015. To�n x� c� 1.130 hộ (4.268 khẩu), năm 2010 thu nhập đạt 27,5 triệu đồng/người, b�nh qu�n 100 triệu đồng/hộ. Anh Lợi bảo, thu nhập giữa c�c hộ kh�ng ch�nh lệch nhau nhiều.
Những gương mặt nổi trội về kinh tế như anh Dương Văn L�n ở th�n Thống Nhất, anh Nguyễn Văn Dụng ở th�n 5, anh Đo�n Văn Chương ở th�n B�nh Minh� cũng chỉ c� 3-4 ha c� ph� so với mức b�nh qu�n 2 ha/hộ. Họ thu mỗi năm gần nửa tỷ đồng nhờ biết �p dụng m� h�nh VAC nu�i c�, g� vịt, trồng c�y ăn quả�
Thu nhập tr�n đầu người ở H� M�n kh�ng cao so với nhiều v�ng đất kh�c của T�y Nguy�n, song điều đ�ng qu� l� người d�n ở đ�y biết chung tay x�y dựng v�ng đất n�y. Điện sinh hoạt, sản xuất đến 100% hộ d�n, 100% khu d�n cư c� đường điện do d�n đ�ng g�p. Nh� c�c th�n đều c� số, c� đội vệ sinh thu gom r�c thải. 100% trẻ em trong độ tuổi được đến lớp.
H� M�n c� 3 cấp học l� mầm non, tiểu học, THCS th� trường mầm non v� tiểu học đ� đạt chuẩn quốc gia, trường THCS đang được xem x�t c�ng nhận. X� đ� ho�n th�nh phổ cập gi�o dục THCS. Hằng năm, x� c� 50-60 học sinh thi đỗ c�c trường đại học, cao đẳng. 100% c�n bộ x� l� con em của H� M�n. Trong khi c�c địa phương kh�c ở Kon Tum c�n loay hoay với t�nh trạng thiếu y t�, b�c sĩ th� Trạm Y tế H� M�n đ� đạt chuẩn quốc gia.
X�a ngh�o vật chất lẫn tinh thần
H� M�n 30 năm về trước l� một b�i chiến trường, ngổn ngang t�n t�ch chiến tranh. Năm 1975, sau khi nước nh� thống nhất, �ng Trần Ki�n, B� thư Tỉnh ủy Gia Lai-Kon Tum, quyết x�y đập Đăk Ui, khai khẩn chiến trường xưa tạo n�n một v�ng lương thực dự trữ ở địa b�n chiến lược Bắc T�y Nguy�n. Bảy đơn vị qu�n đội được điều về đ�y th�nh lập 7 n�ng trường vừa x�y dựng kinh tế vừa đảm bảo an ninh quốc ph�ng khu vực.
Từ năm 1980-1985, khi c�c n�ng trường l�a nước, c� ph� ở đ�y h�nh th�nh, c� h�ng ngh�n người con từ khắp nơi trong nước, chủ yếu l� Nghệ An, H� Tĩnh, Quảng B�nh, Th�i B�nh, Hải Dương� v�o l�m c�ng nh�n quốc ph�ng, c�ng với cư d�n bản địa định cư tr�n mảnh đất n�y.
M�i đến ng�y 1-2-1985 x� H� M�n mới th�nh lập, ng�y đ� H� M�n bao gồm thị trấn huyện, một phần của x� Đăk Mar b�y giờ. Những bậc ti�n hiền khai đất b�m trụ chống chọi với sốt r�t rừng, thiếu đ�i, t�n t�ch bom m�n chiến tranh� l� động lực để thế hệ trẻ, lớp người thứ 2 hăng say x�y mảnh đất n�y.
H� M�n l� x� thuần n�ng, lấy c�y c� ph� l�m chủ lực. L�a nước v� chăn nu�i chỉ l� nguồn thu phụ. Đời sống b� con thăng trầm theo gi� c� ph�, tuy nhi�n c�ng sức người d�n bỏ xuống để c� những th�nh quả như h�m nay thật đ�ng tự h�o. Năm 2008, Đăk H� l� huyện đầu ti�n ở T�y Nguy�n được tặng danh hiệu "Anh h�ng Lao động thời kỳ đổi mới", th�nh t�ch đ� c� đ�ng g�p lớn của H� M�n.
B�y giờ H� M�n l� một trong số �t x� ở T�y Nguy�n kh�ng c�n hộ đ�i ngh�o. 9/9 th�n đạt chuẩn văn h�a, mỗi th�n đều c� đội b�ng chuyền nam, b�ng chuyền nữ, đội b�ng đ� thiếu ni�n nhi đồng, đội văn nghệ, trong đ� đội b�ng đ� nữ v� đội văn nghệ của x� nhiều năm liền đạt ng�i qu�n qu�n trong c�c giải phong tr�o do tỉnh Kon Tum tổ chức. 6/9 th�n của H� M�n c� nh� văn h�a, x� c� s�n vận động.
Từ những ng�y N�ng trường Đăk Uy I (sau n�y l� Cty C� ph� Đăk Uy) giữ vị tr� kinh tế trụ cột của H� M�n, l�nh đạo của doanh nghiệp n�y, đặc biệt l� cựu gi�m đốc Ho�ng Trung Qu�, đ� g�p phần rất lớn trong việc tạo ra m�i trường đồng thuận v� n�t đẹp văn h�a trong đời sống tinh thần của b� con c�ng nh�n, b�y giờ l� những cư d�n của H� M�n.
Nhiều năm, �ng Qu� bỏ ra cả trăm triệu đồng mời c�c ca sĩ, nhạc sĩ về đ�y biểu diễn, s�ng t�c. B�y giờ H� M�n c� đến cả chục b�i h�t ca ngợi mảnh đất, con người nơi đ�y. C�c phong tr�o văn h�a, thể thao do N�ng trường C� ph� Đăk Uy I l�m b� đỡ dần trở th�nh phong tr�o phổ biến khắp c�c th�n l�ng.
Qua h�ng chục năm, l�nh đạo huyện Đăk H� v� x� H� M�n tiếp tục duy tr� v� tạo dựng n�t văn h�a đặc trưng của H� M�n: Người d�n l�m ra đồng tiền kh�ng bo bo giữ của m� d�ng n� phục vụ đời sống văn h�a tinh thần cho ch�nh họ.
Anh Nguyễn Huy Quốc, Trưởng Đ�i truyền thanh truyền h�nh huyện, người gắn b� với H� M�n gần 30 năm nay, kể: H� M�n c� những phụ nữ U 60 nhưng ghiền ca h�t đến nỗi kh�ng cho c�c cụ l�n s�n khấu l� kh�ng y�n! C� cụ b� gần 70 tuổi suốt ng�y tập m�a, tập h�t cho c�c chị em đội văn nghệ.
�ng Ng� Văn Doanh ở th�n Hải Nguy�n bảo: "H� M�n hạ tầng chẳng thua phố x�! Nhưng nơi n�y hơn th�nh phố ở chỗ kh� hậu trong l�nh, an ninh trật tự rất tốt, l�ng giềng hữu hảo th�n t�nh. Ngo�i x�a ngh�o vật chất, H� M�n đ� x�a ngh�o tinh thần".
Đũa thần: N�ng th�n mới
�ng Phạm Đức Hạnh, B� thư huyện ủy Đăk H�, giới thiệu v�i th�nh tựu n�ng th�n mới ở H� M�n. Hầu hết ti�u ch� quốc gia về x�y dựng n�ng th�n mới H� M�n đ� đạt được. H� M�n c� diện t�ch tự nhi�n 3.825 ha, trong đ� đất n�ng nghiệp 2.500 ha, c�n lại hơn 1.000 ha mặt nước thuộc l�ng hồ thủy điện Plei Kr�ng.
Hằng năm c� gần 100 ha đất b�n ngập được người d�n canh t�c c�y trồng ngắn ng�y. Nguồn nh�n lực kh� dồi d�o, người d�n từ c�c nơi đến đ�y gồm đồng b�o Kinh, Mường, �Đ�, H'Re, Ba Na� đều cần c�, quyết t�m x�y dựng qu� hương mới gi�u đẹp.
Đăk H� đặt ra mục ti�u đến hết năm 2011, x� H� M�n cơ bản ho�n th�nh c�c ti�u ch� n�ng th�n mới. Đ�y l� địa phương đầu ti�n ở T�y Nguy�n phấn đấu đạt chuẩn quốc gia n�ng th�n mới sớm nhất. H� M�n đ� đạt được 10 ti�u ch� n�ng th�n mới: Nh� ở d�n cư, thu nhập đầu người, tỷ lệ hộ ngh�o, h�nh thức tổ chức sản xuất, y tế, văn h�a, m�i trường, hệ thống ch�nh trị - x� hội vững mạnh, an ninh trật tự x� hội được giữ vững.
http://www.tienphong.vn/ImageHandler.ashx?ThumbnailID=61449&Width=400
C� một số ti�u ch� cơ bản đạt được, huyện c� thể đầu tư l�m chuyển đổi ngay trong năm nay như: Giao th�ng đến khu sản xuất, thủy lợi, trường học, cơ sở vật chất, gi�o dục, Quy hoạch v� chợ n�ng th�n. Ri�ng cơ cấu lao động của ti�u ch� n�ng th�n mới l� dưới 40% lao động n�ng nghiệp, H� M�n l� x� thuần n�ng n�n kh� đạt ti�u ch� n�y.
http://www.tienphong.vn/ImageHandler.ashx?ThumbnailID=61451&Width=400
Trong số 2.750 người trong độ tuổi lao động c� đến 2.400 người lao động n�ng nghiệp. Song lao động n�ng nghiệp ở đ�y kh� đặc biệt bởi kh�ng �t hộ d�n l� c�ng nh�n của c�c c�ng ty c� ph�, họ c� lương, c� bảo hiểm.
http://static.baomoi.vn/Uploaded/2011_02_22/45/5746481.jpg
Phố giữa v�ng s�u
Từ thị trấn Đăk H� xe bon bon đường nhựa tr�n bờ k�nh Đăk Ui, nơi 30 năm trước l� biểu tượng của đại c�ng trường thủy lợi tr�n T�y Nguy�n, để về H� M�n. Ng�y xưa xa x�i l� thế, b�y giờ mười mấy c�y số chỉ hơn chục ph�t đ� v�o đến trụ sở UBND x�. Hai b�n đường, b�n những khu vườn, sau mỗi căn nh� l� c� ph� ng�t ng�n, xanh thẳm một m�u. Nhiều căn biệt thự kh� đẹp mọc l�n giữa xanh um c�y tr�i.
Ph� Chủ tịch UBND x� H� M�n, anh L� Lợi, mới ngo�i 30, theo gia đ�nh đi kinh tế mới từ Quảng B�nh v�o đ�y khi đất n�y chưa c� t�n x�, giới thiệu b�o c�o x�y dựng H� M�n giai đoạn 2010-2015. To�n x� c� 1.130 hộ (4.268 khẩu), năm 2010 thu nhập đạt 27,5 triệu đồng/người, b�nh qu�n 100 triệu đồng/hộ. Anh Lợi bảo, thu nhập giữa c�c hộ kh�ng ch�nh lệch nhau nhiều.
Những gương mặt nổi trội về kinh tế như anh Dương Văn L�n ở th�n Thống Nhất, anh Nguyễn Văn Dụng ở th�n 5, anh Đo�n Văn Chương ở th�n B�nh Minh� cũng chỉ c� 3-4 ha c� ph� so với mức b�nh qu�n 2 ha/hộ. Họ thu mỗi năm gần nửa tỷ đồng nhờ biết �p dụng m� h�nh VAC nu�i c�, g� vịt, trồng c�y ăn quả�
Thu nhập tr�n đầu người ở H� M�n kh�ng cao so với nhiều v�ng đất kh�c của T�y Nguy�n, song điều đ�ng qu� l� người d�n ở đ�y biết chung tay x�y dựng v�ng đất n�y. Điện sinh hoạt, sản xuất đến 100% hộ d�n, 100% khu d�n cư c� đường điện do d�n đ�ng g�p. Nh� c�c th�n đều c� số, c� đội vệ sinh thu gom r�c thải. 100% trẻ em trong độ tuổi được đến lớp.
H� M�n c� 3 cấp học l� mầm non, tiểu học, THCS th� trường mầm non v� tiểu học đ� đạt chuẩn quốc gia, trường THCS đang được xem x�t c�ng nhận. X� đ� ho�n th�nh phổ cập gi�o dục THCS. Hằng năm, x� c� 50-60 học sinh thi đỗ c�c trường đại học, cao đẳng. 100% c�n bộ x� l� con em của H� M�n. Trong khi c�c địa phương kh�c ở Kon Tum c�n loay hoay với t�nh trạng thiếu y t�, b�c sĩ th� Trạm Y tế H� M�n đ� đạt chuẩn quốc gia.
X�a ngh�o vật chất lẫn tinh thần
H� M�n 30 năm về trước l� một b�i chiến trường, ngổn ngang t�n t�ch chiến tranh. Năm 1975, sau khi nước nh� thống nhất, �ng Trần Ki�n, B� thư Tỉnh ủy Gia Lai-Kon Tum, quyết x�y đập Đăk Ui, khai khẩn chiến trường xưa tạo n�n một v�ng lương thực dự trữ ở địa b�n chiến lược Bắc T�y Nguy�n. Bảy đơn vị qu�n đội được điều về đ�y th�nh lập 7 n�ng trường vừa x�y dựng kinh tế vừa đảm bảo an ninh quốc ph�ng khu vực.
Từ năm 1980-1985, khi c�c n�ng trường l�a nước, c� ph� ở đ�y h�nh th�nh, c� h�ng ngh�n người con từ khắp nơi trong nước, chủ yếu l� Nghệ An, H� Tĩnh, Quảng B�nh, Th�i B�nh, Hải Dương� v�o l�m c�ng nh�n quốc ph�ng, c�ng với cư d�n bản địa định cư tr�n mảnh đất n�y.
M�i đến ng�y 1-2-1985 x� H� M�n mới th�nh lập, ng�y đ� H� M�n bao gồm thị trấn huyện, một phần của x� Đăk Mar b�y giờ. Những bậc ti�n hiền khai đất b�m trụ chống chọi với sốt r�t rừng, thiếu đ�i, t�n t�ch bom m�n chiến tranh� l� động lực để thế hệ trẻ, lớp người thứ 2 hăng say x�y mảnh đất n�y.
H� M�n l� x� thuần n�ng, lấy c�y c� ph� l�m chủ lực. L�a nước v� chăn nu�i chỉ l� nguồn thu phụ. Đời sống b� con thăng trầm theo gi� c� ph�, tuy nhi�n c�ng sức người d�n bỏ xuống để c� những th�nh quả như h�m nay thật đ�ng tự h�o. Năm 2008, Đăk H� l� huyện đầu ti�n ở T�y Nguy�n được tặng danh hiệu "Anh h�ng Lao động thời kỳ đổi mới", th�nh t�ch đ� c� đ�ng g�p lớn của H� M�n.
B�y giờ H� M�n l� một trong số �t x� ở T�y Nguy�n kh�ng c�n hộ đ�i ngh�o. 9/9 th�n đạt chuẩn văn h�a, mỗi th�n đều c� đội b�ng chuyền nam, b�ng chuyền nữ, đội b�ng đ� thiếu ni�n nhi đồng, đội văn nghệ, trong đ� đội b�ng đ� nữ v� đội văn nghệ của x� nhiều năm liền đạt ng�i qu�n qu�n trong c�c giải phong tr�o do tỉnh Kon Tum tổ chức. 6/9 th�n của H� M�n c� nh� văn h�a, x� c� s�n vận động.
Từ những ng�y N�ng trường Đăk Uy I (sau n�y l� Cty C� ph� Đăk Uy) giữ vị tr� kinh tế trụ cột của H� M�n, l�nh đạo của doanh nghiệp n�y, đặc biệt l� cựu gi�m đốc Ho�ng Trung Qu�, đ� g�p phần rất lớn trong việc tạo ra m�i trường đồng thuận v� n�t đẹp văn h�a trong đời sống tinh thần của b� con c�ng nh�n, b�y giờ l� những cư d�n của H� M�n.
Nhiều năm, �ng Qu� bỏ ra cả trăm triệu đồng mời c�c ca sĩ, nhạc sĩ về đ�y biểu diễn, s�ng t�c. B�y giờ H� M�n c� đến cả chục b�i h�t ca ngợi mảnh đất, con người nơi đ�y. C�c phong tr�o văn h�a, thể thao do N�ng trường C� ph� Đăk Uy I l�m b� đỡ dần trở th�nh phong tr�o phổ biến khắp c�c th�n l�ng.
Qua h�ng chục năm, l�nh đạo huyện Đăk H� v� x� H� M�n tiếp tục duy tr� v� tạo dựng n�t văn h�a đặc trưng của H� M�n: Người d�n l�m ra đồng tiền kh�ng bo bo giữ của m� d�ng n� phục vụ đời sống văn h�a tinh thần cho ch�nh họ.
Anh Nguyễn Huy Quốc, Trưởng Đ�i truyền thanh truyền h�nh huyện, người gắn b� với H� M�n gần 30 năm nay, kể: H� M�n c� những phụ nữ U 60 nhưng ghiền ca h�t đến nỗi kh�ng cho c�c cụ l�n s�n khấu l� kh�ng y�n! C� cụ b� gần 70 tuổi suốt ng�y tập m�a, tập h�t cho c�c chị em đội văn nghệ.
�ng Ng� Văn Doanh ở th�n Hải Nguy�n bảo: "H� M�n hạ tầng chẳng thua phố x�! Nhưng nơi n�y hơn th�nh phố ở chỗ kh� hậu trong l�nh, an ninh trật tự rất tốt, l�ng giềng hữu hảo th�n t�nh. Ngo�i x�a ngh�o vật chất, H� M�n đ� x�a ngh�o tinh thần".
Đũa thần: N�ng th�n mới
�ng Phạm Đức Hạnh, B� thư huyện ủy Đăk H�, giới thiệu v�i th�nh tựu n�ng th�n mới ở H� M�n. Hầu hết ti�u ch� quốc gia về x�y dựng n�ng th�n mới H� M�n đ� đạt được. H� M�n c� diện t�ch tự nhi�n 3.825 ha, trong đ� đất n�ng nghiệp 2.500 ha, c�n lại hơn 1.000 ha mặt nước thuộc l�ng hồ thủy điện Plei Kr�ng.
Hằng năm c� gần 100 ha đất b�n ngập được người d�n canh t�c c�y trồng ngắn ng�y. Nguồn nh�n lực kh� dồi d�o, người d�n từ c�c nơi đến đ�y gồm đồng b�o Kinh, Mường, �Đ�, H'Re, Ba Na� đều cần c�, quyết t�m x�y dựng qu� hương mới gi�u đẹp.
Đăk H� đặt ra mục ti�u đến hết năm 2011, x� H� M�n cơ bản ho�n th�nh c�c ti�u ch� n�ng th�n mới. Đ�y l� địa phương đầu ti�n ở T�y Nguy�n phấn đấu đạt chuẩn quốc gia n�ng th�n mới sớm nhất. H� M�n đ� đạt được 10 ti�u ch� n�ng th�n mới: Nh� ở d�n cư, thu nhập đầu người, tỷ lệ hộ ngh�o, h�nh thức tổ chức sản xuất, y tế, văn h�a, m�i trường, hệ thống ch�nh trị - x� hội vững mạnh, an ninh trật tự x� hội được giữ vững.
http://www.tienphong.vn/ImageHandler.ashx?ThumbnailID=61449&Width=400
C� một số ti�u ch� cơ bản đạt được, huyện c� thể đầu tư l�m chuyển đổi ngay trong năm nay như: Giao th�ng đến khu sản xuất, thủy lợi, trường học, cơ sở vật chất, gi�o dục, Quy hoạch v� chợ n�ng th�n. Ri�ng cơ cấu lao động của ti�u ch� n�ng th�n mới l� dưới 40% lao động n�ng nghiệp, H� M�n l� x� thuần n�ng n�n kh� đạt ti�u ch� n�y.
http://www.tienphong.vn/ImageHandler.ashx?ThumbnailID=61451&Width=400
Trong số 2.750 người trong độ tuổi lao động c� đến 2.400 người lao động n�ng nghiệp. Song lao động n�ng nghiệp ở đ�y kh� đặc biệt bởi kh�ng �t hộ d�n l� c�ng nh�n của c�c c�ng ty c� ph�, họ c� lương, c� bảo hiểm.