Bộ Quy tắc ứng xử tr�n Biển Đ�ng: 19 năm... khởi động?

[mickey]

Hệ thống quảng cáo SangNhuong.com

Tuần qua (20/7), tại Indonesia, Trung Quốc v� c�c ngoại trưởng ASEAN vừa thỏa thuận xong bản Quy tắc hướng dẫn thực thi Tuy�n bố về Ứng xử của c�c b�n ở Biển Đ�ng (DOC), sau 19 năm trời đ�m ph�n. Nhưng bao giờ c�c b�n mới đạt đến được văn bản cuối c�ng m� khu vực v� thế giới đang n�ng l�ng đ�n đợi - COC (Bộ Quy tắc ứng xử tr�n Biển Đ�ng)?

DOC từng được thai ngh�n v� th�ng qua cấp chuy�n vi�n những năm 1990. Tuy nhi�n, hơn mười năm sau, m�i đến năm 2002, TQ mới đặt b�t k� với ASEAN văn bản n�y. V� phải chờ th�m gần 9 năm nữa, đến nay, Quy tắc hướng dẫn thực thi một tuy�n bố k� kết c�ch đấy 10 năm mới được chứng thực.

Muộn c�n hơn kh�ng

Nhưng muộn c�n hơn kh�ng! D� chỉ l� thỏa thuận ở mức tối thiểu, dư luận vẫn thấy được �nh s�ng cuối đường hầm. Trợ l� Ngoại trưởng Việt Nam m� tả �đ�y l� bước khởi đầu quan trọng v� t�ch cực trong nỗ lực chung để đối thoại v� hợp t�c�. C�n Trợ l� ngoại trưởng Trung Quốc (TQ) th� cho rằng đ� c� th�m �một t�i liệu quan trọng về sự hợp t�c giữa TQ v� c�c nước ASEAN�.

Đạt được bản Quy tắc n�y (xin đừng nhầm với Bộ Quy tắc ứng xử COC!), theo Ngoại trưởng Indonesia Marty Natalegawa, l� �điều rất t�ch cực�, tuy nhi�n �ng cũng n�i th�m: �Vẫn c�n nhiều việc phải l�m để x�y dựng niềm tin�.


Phải mất 19 năm trời, TQ v� ASEAN mới t�m được tiếng n�i chung về Qui tắc hướng dẫn thực thi DOC. Ảnh: Vietnam News

Dư luận hiển nhi�n c� quyền đặt nhiều c�u hỏi: Tại sao c�c �t�i liệu quan trọng� nhường ấy m� phải chờ m�i bao nhi�u năm nay TQ mới chịu đ�m ph�n (từ 1990)? Tại sao thương thảo k�o d�i đến ngần ấy năm mới đạt được thỏa thuận (từ 2002)? V� liệu khi n�o th� TQ v� ASEAN mới k� kết được văn bản cuối c�ng m� khu vực v� thế giới đang n�ng l�ng đ�n đợi - COC?

Căng thẳng vừa qua tại Biển Đ�ng xuất ph�t từ những quyết đo�n đơn phương về chủ quyền của Bắc Kinh tr�n v�ng biển n�y. T�u hải gi�m v� ngư ch�nh TQ bắt giữ hoặc đe dọa t�u c� của Việt Nam, Philippines, ngăn cản t�u thăm d� của hai nước n�y, thậm ch� c�n nhiều lần cắt c�p thăm d� dầu kh� của t�u Việt Nam ngay trong v�ng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Đ� l� căn nguy�n của mọi bức x�c trong khu vực v� thế giới.

Một số quy định như việc thực hiện DOC cần tiến h�nh từng bước, c�c b�n tham gia sẽ tiếp tục đối thoại v� tham vấn theo tinh thần của DOC. Việc tiến h�nh c�c hoạt động cần được x�c định r� r�ng, tr�n cơ sở tự nguyện, v� c�c biện ph�p trước ti�n phải l� c�c biện ph�p x�y dựng l�ng tin. Tiến tr�nh thực hiện c�c hoạt động v� c�c dự �n đ� được thỏa thuận trong DOC sẽ được th�ng b�o h�ng năm cho Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN-TQ.

Tuy nhi�n, kh�ng phải nội dung n�y, m� tinh thần của bản hướng dẫn mới l� điều quan trọng!

Con đường từ DOC đến COC: C�n d�i

D� sao, c�c quy tắc n�i tr�n chưa l�m h�i l�ng tất cả. Theo c�c nh� quan s�t, một trong những điểm bất đồng tồn tại l� việc ph�n định khu vực tranh chấp chủ quyền giữa c�c nước li�n quan. Thiếu s�t đ�ng kể kh�c l� kh�ng c� quy định về việc c�c t�u hải qu�n của c�c nước tuy�n bố chủ quyền n�n h�nh xử như thế n�o tại khu vực tranh chấp. Đại diện Philippines cho biết, nước n�y vẫn muốn đưa hồ sơ tranh chấp chủ quyền tr�n biển ra trước T�a �n Li�n Hiệp Quốc về Luật Biển, cho d� TQ đ� b�c bỏ việc n�y.

V�o đ�ng ng�y m� TQ v� ASEAN đạt được đồng thuận về bản Quy tắc hướng dẫn n�i tr�n, kết quả của gần 9 năm trời đ�m ph�n kh� khăn, Bắc Kinh vẫn l�n tiếng khẳng định lại lập trường của m�nh l� kh�ng chấp nhận để cho Mỹ can dự v�o hồ sơ Biển Đ�ng. H�m 20/7 vừa rồi, Nh�n d�n Nhật b�o, cơ quan ng�n luận của Đảng Cộng sản TQ tuy�n bố thẳng rằng Mỹ n�n đứng ngo�i những căng thẳng do tranh chấp ở Biển Đ�ng. Như vậy, Bắc Kinh vẫn giữ nguy�n lập trường l� kh�ng ủng hộ việc giải quyết đa phương những tranh chấp tr�n Biển Đ�ng v� phản đối sự can dự của cường quốc ngo�i khu vực v�o vấn đề n�y.

Nh�n dịp n�y, trả lời c�u hỏi của b�o ch� l�m thế n�o để ASEAN c� thể đảm bảo sự cạnh tranh sắp tới sẽ kh�ng leo thang, Tổng Thư k� ASEAN Surin Pitsuwan cho rằng, điều n�y vẫn đang trong qu� tr�nh thảo luận.

Gần 20 năm tr�i qua, nhưng kh�ng ai đo�n chắc phải chờ bao nhi�u thời gian nữa c�c b�n mới đi tới COC; tức l� chấp thuận ở cấp độ cao hơn, c� sự r�ng buộc về mặt ph�p l� quốc tế, quy định h�nh vi ứng xử của c�c b�n tr�n Biển Đ�ng. Con đường từ DOC đến COC, cho d� c� th�m bản hướng dẫn h�m nay, vẫn đang ở ph�a trước!

[sinemb1212]

Hệ thống quảng cáo SangNhuong.com

hi vọng b�c chỉ tịch nước mới đắc cử sẽ c� biện ph�p cứng rắn hơn với vấn đề chủ quyền biển đảo